ก่อนจะเดินทางไปหลวงพะบาง ก็คงเหมือนกับอีกหลายๆ คน ที่หาข้อมูลสถานที่ที่น่าสนใจขึ้นชื่อ หรือที่ๆ อยากไปเตรียมเอาไว้
และถึงจะรู้ว่าเป็นการไปทำงานที่ค่อนข้างหฤโหด ไม่น่าจะมีเวลาขยับออกไปไหนก็เถอะ แต่เมืองเล็กๆ แค่นั้น
แถมสถานที่ต่างๆ ก็ยังอยู่ใกล้ๆ กัน ถ้าขยันๆ หน่อยก็น่าจะมีเวลาเหลือให้ได้บ้าง

แต่สัมผัสแรกเมื่อไปถึงและบรรยากาศที่ได้พบ เรียกได้ว่าโยนคู่มือและความคิด..ทิ้งกันไปเลยดีกว่า

แค่วันแรกของการเหยียบผืนดินหลวงพะบาง กว่าจะได้เข้าที่พักและมีโอกาสแวะไป "ไนท์ มาร์เก็ต" ที่คราคร่ำไปด้วย
ผ้า ผ้า แล้วก็ผ้า ก็เกือบสี่ทุ่ม แต่เดินยังไม่ทันถึงห้านาทีตลาดก็วาย?!! เท่านั้นยังไม่พอทั้งเกสต์เฮ้าท์ ร้านอาหาร
ร้านค้าต่างๆ ก็ทยอยเก็บร้าน..ปิดกันหมด! ไม่เว้นแม้แต่โรงแรมที่พักก็ปิดไฟหลักหมดเหมือนกัน
ทางเลือกจึงเหลือแค่ "นอน" เท่านั้น

ถึงจะเหนื่อยกับการเดินทางและโหมงานกันเต็มที่ในวันแรก แต่การที่ได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ (ไม่มีที่ให้ออกไปเริงร่าข้างนอก)
ทำให้อีกกว่าสิบแปดชั่วโมงของวันใหม่แล้วตามด้วยการเก็บรายละเอียดอีกครึ่งวันของวันกลับ.. เลยพอมีแรงเหลือให้เดินเที่ยว

หลวงพะบางไม่ใช่เมืองท่องเที่ยวอย่างที่เคยเข้าใจ แต่เป็นแค่เพียงเมืองเล็กๆ ที่สุดแสนจะน่าอยู่ และน่าเศร้าไปพร้อมๆ กัน

ด้วยความที่เป็นเมืองมรดกโลกที่ใครต่อใครก็พากันไปเที่ยวมากขึ้น แม้จะยังมีกลิ่นอายของวัฒนธรรมเก่าๆ
มีบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างที่ยังคงสภาพเดิม หรือถูกสร้างขึ้นใหม่ตามแบบและวิธีการสมัยก่อนเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของยูเนสโก
แต่วิถีความเป็นอยู่กลับเปลี่ยนไป

คนที่นั่นเล่าให้ฟังว่า..แม้ธุรกิจท่องเที่ยวที่หลวงพะบางจะเติบโต แต่ค่าจ้างแรงงานกลับไม่โตตามค่าครองชีพที่นับวันจะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ
เลยไม่แปลกที่ชาวเมืองส่วนใหญ่จะพากันยกบ้านหรือที่ดิน..ให้เช่า แล้วย้ายออกไปอยู่ชานเมืองแทน

ทีนี้เลยได้คำตอบว่า "ตักบาตรข้าวเหนียว" ทำไมมีแต่นักท่องเที่ยวซะส่วนใหญ่

จากที่เคยคิดว่าสามารถเที่ยวทั้งหมดได้ภายในเวลาไม่นานกลับไม่เป็นอย่างนั้น เพราะถึงจะเป็นวันอาทิตย์ที่ไม่มีการเรียนการสอน
ก็ยังมีเณรอีกหลายๆ ..รูป?? จับกลุ่มกันปั้นพระพุทธรูปจากดิน มีเจ้าอาวาสที่ยังหนุ่มมาก (สาธุ) ทำงานไม้งานฝีมือสวยๆ
จากที่ได้ถาม (สงสัยอ่ะ! เจ้าอาวาสท่านไม่น่าจะเกินสี่สิบ บวกลบไม่เกินห้าปี) ถึงได้รู้ว่า..

หลวงพะบางจะมีเณรที่บวชเรียนอยู่เยอะมาก พอเรียนจบก็สึกออกไป ไปเรียนต่อที่เวียงจันทน์บ้าง เมืองไทยบ้าง
น้อยรูปที่จะอยู่จนบวชเป็นพระ
ถ้าได้ไปเรียนต่อส่วนมากก็ไม่ค่อยกลับไปโดยเฉพาะที่ได้งานอยู่เมืองไทย พระที่หลวงพะบางส่วนใหญ่ก็เลยมีพรรษาน้อยๆ ทั้งนั้น

นี่ก็ได้คำตอบอีกแล้วว่าทำไมตักบาตรข้าวเหนียวที่ทุกวัดมารวมกัน..ถึงมีแต่เณร

เพียงแค่สองสามชั่วโมงที่ได้เดินดูหลวงพะบาง..ในบางส่วน บางมุม ที่นั่น..ไม่ใช่เมืองท่องเที่ยวที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกมากนัก
แม้ค่าเงินจะอ่อนกว่าแต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกอย่างจะถูกเสมอไป

เมืองเล็กๆ แห่งนั้นอาจทำให้นักท่องเที่ยวที่ชอบความแปลกหูแปลกตาได้ใช้เวลาในวันหยุดสั้นๆ อิ่มหนำกับบรรยากาศ ..เพียงครั้ง
แล้วก็จากไป

แต่ถ้าไปเพื่อดูเรื่องราว รับรู้บรรยากาศ สัมผัสความสงบเหมือนที่เคยผ่านมาในอดีต เมืองในหุบเขาแห่งนั้น
ก็จะยังคงมีเงาของวันวานซ่อนอยู่ทุกมุมเอาไว้คอยต้อนรับและพาย้อนกลับไปนึกถึง เพียงแค่นั้น หนึ่งเดือนที่มีก็อาจจะน้อยไป...